Татарстанда кайсы очракларда пенсия рәсмиләштермәскә мөмкин икәне билгеле
Күпләр өчен пенсия, барыннан да элек, билгеле бер яшькә җитү белән бәйле. Әмма бу шартлар гына җитми: түләүне билгеләгәндә стаж, пенсия баллары саны һәм башка хәлләр дә исәпкә алына. Татарстанда кайсы очракларда пенсия рәсмиләштерүдән баш тартырга мөмкиннәр – «Татар-информ» материалында.
Социаль һәм иминият пенсияләре: алар нәрсә белән аерыла?
Дәүләт ярдәме тиешле хезмәт стажы булмаган өлкән яшьтәге кешеләргә дә каралган. Әгәр гражданин рәсми рәвештә эшләмәсә һәм аның өчен иминият кертемнәре күчерелмәсә, билгеләнгән яшькә җиткәндә, ул социаль пенсиягә дәгъва итә ала. Хатын-кызлар өчен ул 65 яшьтән, ирләр өчен – 70 яшьтән билгеләнә.
Иминият пенсиясе формалаштыруның башка принцибына ия. Ул шул исәптән эш бирүчеләр рәсми рәвештә эшкә урнашкан хезмәткәр өчен социаль фондка күчергән иминият кертемнәреннән дә төзелә. Шуңа күрә мондый түләүне иминият стажы расланган Гражданнар ала ала. Аның күләменә эш дәвамлылыгы һәм хезмәт хакы дәрәҗәсе йогынты ясый.
Ни өчен иминият пенсиясен билгеләүдән баш тартырга мөмкиннәр
- пенсия яше әле җитмәгән
Элек пенсиягә чыгу яше ир-атлар өчен 60 яшь һәм хатын-кызлар өчен 55 яшь тәшкил иткән. Әмма пенсия реформасы нәтиҗәсендә бу күрсәткеч акрынлап арта бара. 2028 елга тулысынча яңа яшь чикләренә ирешеләчәк: ир-атлар – 65 яшьтә, ә хатын-кызлар 60 яшьтә пенсиягә чыга алачак.
- гражданин гариза белән мөрәҗәгать итмәгән
Түләүне билгеләү өчен барлык кирәкле шартлар үтәлгәндә дә тиешле гариза рәсмиләштерү таләп ителә. Аны пенсия яшенә җиткәнче бер айдан да соңга калмыйча бирергә киңәш ителә.
- иминият стажы җитми
Мәҗбүри таләпләрнең берсе – ким дигәндә 15 ел иминият стажы булу. Бу вакытта рәсми эш чоры гына исәпкә алынмый. Стажга кайбер социаль әһәмиятле чорлар да кертелергә мөмкин – мәсәлән, армиядә хезмәт итү, яшь ярымга кадәр бала карау, инвалид турында кайгырту яки эшсезлек буенча пособие алу.
- пенсия коэффициентлары җитәрлек түгел
Иминият пенсиясен билгеләү өчен кимендә 30 пенсия баллы яки индивидуаль пенсия коэффициентлары булырга тиеш. Бу таләп 2025 елдан гамәлдә.
Әгәр тупланган коэффициентлар җитәрлек булмаса, кайбер очракларда аларны ирекле иминият кертемнәре хисабына арттырырга мөмкин. Тупланган стаж һәм баллар саны турындагы мәгълүматны «Дәүләт хезмәтләре» аша, социаль Фонд сайтында карарга яки турыдан-туры аның бүлегендә алырга мөмкин.
Ирекле кертемнәрне төрле ысуллар белән күчерергә рөхсәт ителә — шәхсән, интернет аша яки почта аша. Шул ук вакытта законнар мондый ысул белән сатып алырга мөмкин булган стажның максималь күләмен 7,5 елдан да артык чикләми.
- Россиядә яшәү вакытына карата таләпләр үтәлмәгән
Россиядә яшәүгә рөхсәте булган чит ил гражданнары, билгеләнгән таләпләрне үтәгәндә, шулай ук иминият яки социаль пенсия алырга мөмкин. ЕАЭС дәүләтләре гражданнары өчен берләшмәгә кергән башка илләрдә алынган иминият стажын исәпкә алу мөмкинлеге каралган.
Чит ил гражданины өчен социаль пенсия рәсмиләштергәндә аерым таләп гамәлдә: ул Россия территориясендә кимендә 15 ел яшәргә тиеш.
- документларда хаталар яки дөрес булмаган мәгълүматлар табылган
Пенсия билгеләү өчен Белешмәләр формалаштырганда бирелгән мәгълүматның дөрес булуы мөһим. Мәгълүматларның дөреслеге өчен булачак пенсионер да, аның эш бирүчесе дә җавап бирә.
Әгәр хаталар яки дөрес булмаган мәгълүматлар аркасында кешегә тиешеннән күбрәк акча күчергәннәр икән, барлыкка килгән артык түләүне кире кайтаруны таләп итәргә мөмкиннәр.