Ирада Әюпова: Муса Җәлил тормышта һәрвакыт батырлыкка урын барлыгын исбатлаган

Татарстан Республикасы Милли музеенда герой-шагыйрь Муса Җәлилнең туган көне һәм аның 120 еллыгы уңаеннан, Татарстан Милли музее фондларыннан «Моабит» төрмәсендә язган Моабит дәфтәрләре — шигырьләренең чын нөсхәсен чыгардылар. Аларны быел Социалистик Хезмәт Герое, рус теле һәм әдәбияты укытучысы Стэлла Габдрахманова алып чыкты.

Вакыйга 12:00 сәгатьтә Рәшит Ваһапов фестивале лауреаты Ирек Хаммадиев башкаруында «Җәлил» операсы фрагментыннан башланды. Төп нөсхә Татарстан Республикасы Росгвардиясе каравылы катнашында чыгарылды.

Татарстанның мәдәният министры Ирада Әюпова Муса Җәлил истәлегенә багышланган чарада чыгыш ясап, бөек шагыйрьнең тормыш юлы һәм аның буыннар өчен әһәмияте турында сөйләде. Министр тамашачыларга һәм ветераннарга мөрәҗәгать итеп, хәтернең халык киләчәге өчен гарантия булуын ассызыклады.

«Сез Муса Җәлил истәлеген шундый кадерләп һәм якты итеп саклаган өчен мин чын күңелдән рәхмәтлемен. Ул тормышта һәрвакыт батырлыкка урын барлыгын күрсәткән һәм исбатлаган кеше», – дип башлады сүзен Ирада Әюпова.

Министр фикеренчә, батырлык тиз арада танылмаска да мөмкин. «Мөгаен, бу батырлык һәрвакыт танылмыйдыр. Бәлки, ул, Муса Җәлил очрагындагы кебек, дистә еллар узгач кына таныла торгандыр. Ләкин, бу тормышның кыйммәте – кеше рәхмәт әйтсен өчен дип түгел, ә беренче чиратта үзеңнең эчке ышануыңнан һәм шәхси иминлегеңнән югарырак булган нәрсәләр барлыгына ныклы инанганлыктан батырлыклар кылудадыр. Исән калу һәм тук тормыш кебек рациональ теләктән югарырак булган кыйммәтләр бар», – дип белдерде ул.

Ирада Әюпова үз-үзеңне корбан итүнең мөһимлегенә дә тукталды. «Киләчәк буыннар, халкыбызның киләчәге, җиребезнең киләчәге саклансын өчен, ул шатлык китерсен өчен үзләрен, үз тормышларын һәм уңайлыкларын корбан итә алган кешеләр булуы бик мөһим», – диде ул.

Министр билгеләп үткәнчә, Муса Җәлил исеме бүгенге көндә мәңгеләштерелгән. «Муса Җәлил – ул бүген чынлап та мәңгеләштерелгән. Бүгенге көндә ул бик күп объектларда гәүдәләнеш тапкан. Бу – һәйкәлләр, бүген без аларга чәчәкләр салдык. Бу – Муса Җәлил исемендәге Опера һәм балет театры, бик күп башка учреждениеләр... Театр сәхнәләрендә куела торган, Муса Җәлил истәлегенә багышланган бик күп әдәби әсәрләр. Ләкин хәтер ул – бүгенге буынның хәтере генә түгел. Сезнең бу җылылыкны йөрәгегездә саклавыгыз бик мөһим», – диде ул.

Ирада Әюпова татар халкының тарихына һәм шәхесләренә басым ясады. «Безнең халкыбызда бик күп шәхесләр бар. Һәм безнең өчен хәтер – ул зур тарих. Хәтер – ул безнең халкыбыз өчен гарантия, димәк, безнең халкыбызның киләчәге бар, дигән сүз. Барыгызга да килгәнегез өчен рәхмәт», – дип ул Чулпан Җәлилгә дә аерым рәхмәтен әйтте.

Министр шулай ук шагыйрьне искә алу чараларының киң колачлы булуын билгеләп үтте. «Мин ышанам, бүген без уздыра торган чаралар әле бик күп: Галиәсгар Камал театры диварларында да бөтен илдән диярлек җыелган балалар Муса Җәлил шигырьләрен укыячак. Милли китапханәдә чаралар уздырылачак. Муса Җәлил әсәрләре бүген төрле каналлардан да күрсәтелә: ТНВ һәм федераль каналлар. Сюжетлар бик күп. Иртәгә мәктәпләребездә көн Муса Җәлил истәлегенә багышланган «Мөһим нәрсәләр турында сөйләшү» дәресе белән башланачак», – дип өстәде ул.

Сүзенең ахырында Ирада Әюпова өлкән буынга рәхмәтен җиткерде: «Һәм мин сезнең бөтен буынга безгә исемебезне, илебезне саклап калган өчен рәхмәт әйтергә телим. Зур рәхмәт сезгә», – диде ул.

Шулай ук, тантаналы чарада Муса Җәлилнең кызы Чулпан Җәлилова, шулай ук мәдәният һәм сәнгать эшлеклеләре чыгыш ясады.

Программа «Муса Җәлил – батырлык һәм азатлык тавышы» күргәзмәсе буенча экскурсия белән тәмамланды, анда шагыйрьнең тормышы һәм иҗаты белән бәйле уникаль документлар, кулъязмалар һәм предметлар тәкъдим ителде. Алар арасында 1930-1940 еллардагы Җәлиловлар гаиләсенең фотоальбомы да бар. Күргәзмә 22 апрельгә кадәр эшләячәк.