Акцентлы русчабыз белән телебездән көлмик әле! — «Шәһри Казан»

«Хәтта артист алып баручылар да ясалма сөйләп, телебездән көлә дигән фикер кала күңелдә», - ди газетаның баш мөхәррире Радик Сабиров.

(Казан, 19 март, «Татар-информ», «Шәһри Казан», Радик Сабиров). Татар телле радио тыңлаганда һәм телевидение караганда, бер күренеш эчне пошыра: рекламалар. Реклама үзе түгел, ә геройларның русча сөйләшүләре. Татарның русча сөйләшүе түгел, ә махсус акцент белән сөйләве.

Әйе, рекламаларга игътибар җәлеп итү теләге белән булса кирәк, татар алып баручыларын, ролик геройларын азаплый-азаплый русча сөйләтәләр. Акцент булырга тиеш итеп. Юк, табигый чыкмый. Хәтта артист алып баручылар да ясалма сөйләп, телебездән көлә дигән фикер кала күңелдә. Соң акцентсыз гына русча сөйлә инде текстыңны да — вәссәлам! Ул герой авыл кешесе булып күз алдына килеп баса, русча өйрәнмәгән дә, белмәгән дә бер мужик кебек күзаллана башлый бит. Татар радиосы, татар телевидениесе булгач, татарча гына биреп булмый микән ул рекламаны?

Элегрәк, бу күренеш белән КВНнарда очраша идек. Хәер, хәзер дә очрашабыз, ШТКларда да. Русча барган КВНда, һичшиксез, үз татарларымыз ук бөек һәм шөһрәтле Пушкин телендә сөйләргә азапланучы персонажны кертә иде. Кызык, әлбәттә. КВН кызык тудыру өчен дә уйнала бит инде ул. Халык шул персонаждан эче катып көлә, командалар очко туплый. Тирәнгәрәк кереп карасаң, залда утыручылар персонаждан гына түгел, татар халкыннан, татар кешесеннән дә көлә булып чыга. Тамашачылар арасында татар гына утырмый бит. Башка милләт вәкилләрендә татар надан, татар русча белми, акцентсыз сөйләшә алмый дигән фикер кала.

Кызык түгел. Рекламалар өчен дә гарьләнәм. Казанга килеп, русча белмәүче наданнар булып калмадык әле. Әйе, акцент бар. Бездә дә бар, Президентта да бар, доктор-профессорларда да бар, ләкин нигә аны күпертеп, көлке тудырырлык итеп күрсәтергә кирәк — шунысын аңламыйм. Үзебездән дә, телебездән дә көлмик һәм… башкалардан көлдертмик, җәмәгать! Без аның кадәр мескен дә, надан да түгел, Аллаһка шөкер!

Көлмик, ә күтәрик, данлыйк телебезне. Ана теле бит ул, кадерлик без аны!